Website của những bác sĩ đa khoa tốt nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh năm 1977 


(do VƠ KHÔI BỬU thực hiện)

Trang chủ    Danh mục bài viết
 

 

NƯỚC MẮT CHẢY XUÔI !. (Tác giả: Đinh Tấn Khương)


Chiều nay đi làm về cơm nước xong xuôi, ngồi vào bàn và mở mail ra đọc. Nhận được bài viết “Nước Mắt Có Bao Giờ Chảy Ngược” của Từ Uyên, được chuyển tiếp từ một thân hữu. Nội dung như sau :

Nước Mắt Có Bao Giờ Chảy Ngược ?

Con gái của mẹ,

Mẹ biết rằng chả bao giờ con đọc lá thư này cả, thứ nhất là con không đọc được tiếng Việt, mà mẹ lại không thể viết cho con bằng tiếng Anh. Nhưng không hiểu sao có một cái ǵ nó thôi thúc mẹ là phải viết cho con như được nói chuyện với con trực tiếp.

Đă lâu lắm rồi nhỉ, từ khi con tốt nghiệp trường trung học, hai mẹ con ḿnh không c̣n được những buổi tối con cặm cụi học bài trong khi mẹ loay hoay với những việc trong nhà mà cả hai mẹ con ḿnh đă suốt ngày bận rộn không dọn dẹp được.

Nhưng khi ấy con c̣n nhỏ, trong đầu óc mẹ nghĩ thế nhưng bây giờ nghĩ lại mới thấy ḿnh nhầm. Giáo dục học đường ở bên này, mẹ không hiểu rằng đă tạo cho con thành một người tự lập cho dù con chưa đến tuổi trưởng thành.

Từ bao giờ, mẹ cũng không nhớ nữa, con đă có một thế giới riêng là căn buồng của con. Mà v́ bận sinh kế suốt ngày, mẹ cũng ít khi ngó vào căn buồng ấy nên có lần mẹ vào t́m con, mẹ đă hết sức sửng sốt khi thấy sự vô trật tự trong cuộc sống của con. Sách vở lẫn lộn với quần áo trên giường, dưới sàn cùng mọi thứ vật dụng. Trong tủ treo áo quần th́ như cả cái kho chứa đồ phế thải. Phải mất vài phút mẹ mới định thần lại được, bỏ mất gần một buổi chiều để sắp xếp lại cho con.
Buổi tối, con về, mẹ ngồi yên ở pḥng khách chờ phút giây con chạy ra ôm lấy mẹ mà cám ơn. Nhưng thật là một bất ngờ lớn lao mà mẹ chưa bao giờ tưởng tượng ra nỗi. Thay v́ cám ơn, con đă tung cửa buồng ra nói khá lớn tiếng: “Mẹ làm mất hết trật tự trong buồng của con, bài vở của con mẹ để đâu hết rồi, mọi khi con vẫn để ở chân giường mà … Con xin mẹ từ nay mẹ đừng làm ǵ trong buồng của con cả. Con tự lo lấy được mà.” Rồi con bỏ vào buồng, im ĺm suốt buổi tối hôm đó.

Con ơi, con có biết những giờ phút ấy mẹ đă phải trải qua những tâm trạng như thế nào không. Mẹ ân hận v́ đă làm con không vui ! Mẹ buồn rầu v́ con đă không hiểu cho ḷng mẹ. Mẹ cô đơn v́ không có ai chia sẻ nỗi buồn với ḿnh. Mẹ lo lắng v́ tính nết hoang toàng của con như thế th́ khi lấy chồng, người chồng nào chịu cho nỗi … Đêm ấy mẹ đă ngủ trên ghế sa lông để thấm thía nỗi buồn của mẹ mà nào con cũng đâu có hay.

Thế mà cảnh sống ấy cũng qua mau trong sự chịu đựng của mẹ. Bây giờ con ra trường, có công ăn việc làm, con đi về thất thường, có khi bỏ mẹ ṿ vơ chờ con đến cả tuần. Mẹ cũng chẳng dám hỏi con.

Đến một ngày, h́nh như mẹ nhớ là ngày Mother’s Day, con mua một bó hoa hồng tươi về ôm lấy mẹ mà chúc mừng mẹ. Buổi chiều hôm ấy là ngày hạnh phúc nhất đời của mẹ. Mẹ cứ đi ra đi vào lóng ngóng chờ con mở cửa buồng để hỏi xem con thích ăn món ǵ mẹ sẽ nấu. Nhưng tối đến con đă chải chuốt mở cửa buồng đi ra mời mẹ đi ăn tiệm. Lại một hạnh phúc bất ngờ khác đến. Mẹ như được bơi lội trong hạnh phúc đến độ không thay nỗi bộ quần áo đẹp để đi với con.

Sau bữa ăn thịnh soạn với cá 8 món, con đă thản nhiên nói với mẹ rằng:
“ Mẹ ơi bây giờ con phải đi làm việc suốt ngày mà mẹ th́ già rồi, ở nhà một ḿnh không có ai chăm sóc nên con đă xin cho mẹ được vào sống ở khu người già, có người trông nom hằng ngày. Mẹ không phải lo ǵ cả.
Đến bữa có người dọn cho ăn. Đau ốm có y tá săn sóc. Cuối tuần con sẽ về thăm mẹ, mẹ nhé.”

Bể hạnh phúc đă vỡ tan. Những bong bóng hạnh phúc chỉ c̣n ảo mờ như những bọt xà bông trong chậu tắm. Nó đă phản chiếu muôn mầu và vỡ ngay sau đó.

Trong ḷng mẹ chợt vẳng nghe lại được câu nói của bà ngoại xưa đă nói với mẹ :
“ Nước mắt chảy xuôi, con ạ. ”.. (Từ Uyên.)


Đọc xong bài viết nầy, chúng tôi cảm nhận một sự xót xa trong ḷng của một người mẹ đơn độc ngay từ những ngày đứa con gái ḿnh vừa tṛn “tuổi vị thành niên” và tiếp tục trải dài, măi cho đến những ngày tuổi già, sức yếu...

1. Câu chuyện được nêu ra trong phần đầu lá thư của người mẹ, dường như khá quen thuộc. Không phải chỉ quen thuộc đối với chúng tôi mà c̣n cho cả nhiều gia đ́nh khác, hiện đang định cư tại các nước phương Tây !?

Tại sao lại như thế ?

Phải chăng :

- Nền giáo dục phương Tây đă truyền dạy cho con em chúng ta cái tư tưởng “tự lập” quá sớm, khiến cho chúng phải xa rời những sinh hoạt chung của gia đ́nh như vậy ư !?

- Nền giáo dục phương Tây đă không chịu dạy cho con cái chúng ta nên biết thế nào là sự trật tự, ngăn nắp hay sao !?

- Nền giáo dục phương Tây đă không chịu dạy cho con cái chúng ta cần biết ơn những giúp đỡ của cha mẹ, người đă lo lắng, tốn nhiều công sức dọn dẹp pḥng ốc của chúng cho được ngăn nắp, trật tự hay sao !?

Vâng, có lẽ cũng đúng như vậy !?

Chúng tôi nhớ lại lúc con gái chúng tôi c̣n đang theo học những năm đầu trung học. Nhà trường có mời một vị bác sĩ tâm lư khá nổi tiếng tại Sydney để nói về đề tài “Teenagers” dành cho các bậc phụ huynh có con em trong lứa tuổi nầy.

Trong buổi thuyết tŕnh, câu chuyện đầu tiên của bức thư trên đây cũng đă được nhắc đến và có nhiều câu hỏi từ những bậc phụ huynh (nhiều nhất là những bà mẹ đủ mọi sắc dân), đưa ra :

- Hỏi : Chúng ta (cha mẹ) phải làm ǵ với một cái pḥng của chúng, trông có vẻ vô trật tự & thiếu ngăn nắp như thế !?

- Đáp : Cứ việc để yên như vậy đi, coi như ḿnh không thấy, không biết ǵ cả.

- Hỏi : Vô lư lại phải để một cái pḥng như thế. Nếu có bạn bè chúng tôi đến thăm th́ coi sao được ?

- Đáp : Chỉ việc đóng cửa pḥng của chúng rồi khóa lại. Đừng dẫn bạn ḿnh vào căn pḥng đó th́ chẳng có ǵ để phải bận tâm.

- Hỏi : Vài năm trước đây chúng thường theo cha mẹ mua sắm, thường dành nhiều th́ giờ sinh hoạt chung với gia đ́nh, ngay cả cùng làm bài tập chung với nhau nữa. Thế mà bây giờ chúng không c̣n muốn gần gũi với cha mẹ, lúc nào cũng ở trong pḥng riêng và đóng kín cửa. Tại sao lại như vậy ?

- Đáp : V́ chúng đang cần một khoảng không gian riêng lẻ. Hăy tôn trọng sự riêng lẻ nầy.

- Hỏi : Tại sao phải như thế ?

- Đáp : Có nhiều thay đổi về sự phát triển thể chất, tinh thần cũng như những thay đổi kích thích tố trong độ tuổi mới lớn. Thêm nữa, những băn khoăn về cái ngưỡng cửa mà chúng đang bước vào, đó là " ngưỡng cửa sắp được làm người lớn ".

- Hỏi : Xin nói một cách cụ thể hơn ?

- Đáp : Trong độ tuổi dậy th́, giới tính phát triển rơ rệt, đồng bộ với những đổi thay về những kích thích tố trong cơ thể.. dẫn đến những thay đổi về mặt tinh thần.

Cách cư xử, ứng phó với những người chung quanh cũng thay đổi nhanh chóng. Chính bản thân của chúng cũng không nhận ra và kềm hăm lại được những thay đổi ấy.

Chúng trở nên khá ồn ào, thích mở nhạc lớn hơn, dễ nóng giận cho dù lư do chẳng có ǵ đáng phải như vậy.
Và quan trọng nhất là tính “phản kháng”, luôn làm ngược lại những ǵ mà cha mẹ hay ai khác yêu cầu hay đề nghị.

- Hỏi : Thế th́ các bậc phụ huynh cần phải làm ǵ ?


- Đáp : Cần phải thật sự hiểu được những thay đổi nhanh chóng ấy nơi chúng. Hiểu được rồi th́ chúng ta mới chấp nhận được nó.

- Hỏi : Nếu gặp trường hợp có sự bùng nổ do nóng giận dẫn đến sự căi vă to tiếng th́ cha mẹ phải làm ǵ ?

- Đáp : T́m một ly nước lạnh mà uống rồi hăy im lặng lánh đi !

- Hỏi : Có nghĩa là ḿnh chấp nhận phần lỗi về ḿnh hay sao ?

- Đáp : Không, chẳng ai có lỗi cả. Nhưng cha mẹ là người phải chịu “nhịn” trước. Rồi chúng sẽ hiểu ai đúng ai sai, nhưng chúng sẽ không bao giờ nói ra. V́ đang ở độ tuổi "phản kháng" mà !?

- Hỏi : Vô lư, lần nào ḿnh cũng phải nhịn th́ chúng sẽ “được đằng chân lân đằng đầu” sao ?

- Đáp : Một cuộc căi vă mà không có người nhịn th́ cuộc căi vă đó sẽ kéo dài vô tận. Hoặc là sẽ kết thúc bằng những hậu quả khó lường. Cha mẹ là người đă trưởng thành và hiểu biết hơn trẻ con cho nên cha mẹ chính là người phải chịu “nhịn” trước.
Con ḿnh mà nhịn không được th́ làm sao rèn được tính “nhẫn” khi đối diện với người khác, phải không ?

Và c̣n nhiều câu hỏi nữa đă được nêu ra mà chúng tôi không tài nào nhớ hết (v́ đang ở độ tuổi bắt đầu quên).

Nhưng quư vị cũng nên biết rằng buổi nói chuyện nầy chỉ được dành riêng cho các bậc làm cha mẹ mà không có sự hiện diện của những người con trong độ tuổi mới lớn. Như vậy, không có nghĩa là nhà trường đă dạy cho chúng những điều sai phạm nêu trên. Nhà trường muốn giúp cho chúng ta, những phụ huynh có con em trong độ tuổi mới lớn nhận chân được những đổi thay nơi chúng. Nhờ thế chúng ta biết được là phải làm ǵ để “chịu đựng” với những “hậu quả” do sự đổi thay đổi mang lại nơi chúng.

Nếu quư vị không hiểu được, ắt hẳn chúng ta sẽ luôn mang một tâm trạng buồn tủi, trách hờn.. để rồi cái khoảng cách giữa cha mẹ và con cái mỗi ngày một lớn dần hơn !?

Hiểu biết, chia sẻ và chấp nhận thực tế sẽ giúp cho tinh thần của chúng ta được thoải mái nhiều hơn là chấp nhận chịu đựng để ôm lấy những nỗi buồn, hờn tủi..



2. Câu chuyện được nêu ra trong phần cuối của bức thư cũng không mấy xa lạ đối với chúng ta. Tuy nhiên, “ bể hạnh phúc ” của người mẹ đáng thương nầy đă vỡ tan là do bởi thiếu sự chuẩn bị. Người mẹ nầy đă không h́nh dung hay là nh́n thấy được những thực tế cuộc sống tuổi già phải trải qua, trước khi tuổi già nó đến.

Có lẽ bà luôn nghĩ cuộc sống của đứa con gái sẽ măi gắn chặt với ḿnh cho đến ngày cuối đời. Đó là một tư tưởng thiếu tính độc lập ! Bởi nghĩ thế cho nên bà đă bị xúc động quá mạnh, khi nghe đứa con gái của ḿnh đề nghị đưa vào sống ở khu người già (hostel). Có lẽ chưa chuẩn bị và hiểu rơ cuộc sống ở hostel như thế nào cho nên bà đă tưởng chừng, con ḿnh không muốn chăm sóc mẹ già.

Phải chăng truyền thống Á đông ngày xưa vẫn c̣n in đậm trong lối suy nghĩ của những người lớn tuổi Việt Nam !?

Như chúng tôi đă đề cập trong bài viết Chuẩn Bị Cho Tuổi Già. Nếu sức khỏe của chúng ta vẫn c̣n tốt, c̣n có thể thực hiện được những hoạt động cần thiết trong cuộc sống hằng ngày th́ ḿnh đâu có cần phải vào Hostel hay Nursing Home như người mẹ nầy đă nói như vậy !?

Phải chăng đây là một trong những bài viết cố t́nh làm cho đời sống tinh thần của người già hiện ở nước ngoài trở nên khó khăn hơn !?

V́ qua "bức thư" nầy, chúng ta đoán chừng tuổi của người mẹ không đến nỗi quá già, cũng như sức khỏe yếu kém th́ không nghe đề cập đến.

Nếu tuổi chưa già và sức khỏe không yếu th́ tại sao đứa con gái lại phải đề nghị để đưa bà vào ở một nơi của người già ?
Nên biết rằng phần lớn con cái ở đây rất cần sự giúp đỡ của cha mẹ, nếu ḿnh chịu chấp nhận hy sinh và sống ḥa hợp được với chúng, một cách dễ dàng. Chăm sóc nhà cửa, nấu ăn, trông coi các cháu.. là những ǵ chúng luôn cần giúp đỡ. Tại sao chúng lại từ chối sự giúp đỡ nầy !? Nền giáo dục Tây phương th́ nương theo sự phát triển tự nhiên về thể chất và tinh thần của con trẻ.

Nền giáo dục Á đông th́ dựa trên quyền lực và theo cái khuôn mẫu “ Xưa Bày, Nay Làm ”.

Quan điểm riêng của chúng tôi, không có ǵ là hoàn thiện. Chúng ta phải biết dung ḥa và cầu tiến.. th́ cuộc sống chúng ta mới bớt đi phần nào phiền muộn !

Chúng tôi không biết, người mẹ nầy có hiểu được rằng xă hội Việt Nam ngày nay cũng đă đổi thay rất nhiều và rất nhanh hay chăng !? Nhớ lại câu chuyện được đưa lên mổ xẻ trên báo điện tử cách đây vài năm đă gây xôn xao dư luận rất nhiều. Câu chuyện của một cô dâu Việt Nam thời đại, bị kết án là quá “coi trọng đồng tiền” cho nên đă không chịu đóng cửa cái công ty đang hoạt động mạnh để ở nhà cùng mẹ chồng và họ hàng lo nấu nướng mà cúng giỗ bố chồng, như mọi năm. Cho dù ngày hôm đó cô dâu đă thưa trước với mẹ chồng biết rằng, cô đă đặt sẵn những thức cúng từ một nhà hàng sang trọng, sẽ được giao tận nhà. Và cô sẽ trở về đúng giờ để kịp thắp nén hương cúng bố như đă được định sẵn, giống mọi năm.

Ấy vậy mà bà mẹ và một số người của họ bên chồng vẫn c̣n phiền trách và cho rằng cô dâu thời đại đă thiếu bổn phận, trách nhiệm v́ chỉ biết coi trọng đồng tiền (lúc đó th́ chồng cô th́ đang bận công tác phương xa nhưng không nghe một ai kết án anh cả !?)

Phải chăng người lớn đă không hiểu được hoàn cảnh, những khó khăn trong cuộc sống.. cho nên đă quá khắc khe với con ḿnh hay không !?

Sự thật th́ Hostel rất khác xa với Nursing Home. Tại Úc, muốn vào ở trong Hostel th́ điều kiện sức khỏe phải có là c̣n tương đối tốt. C̣n đi đứng và sinh hoạt cá nhân một cách độc lập mà không cần một trợ giúp nào cả. Hostel sẽ cung cấp mọi dịch vụ chăm sóc y tế, ăn uống (tại canteen), những sinh hoạt văn nghệ hàng tuần, những buổi du ngoạn tập thể.. một phần được tài trợ bởi chính phủ.

Tuy nhiên, muốn được vào ở trong một hostel như vậy th́ phải hội đủ điều kiện tài chánh. Muốn vào ở một cái Hostel loại sang th́ cần phải mua một cái unit trong đó (dành cho độc thân hay là c̣n đủ cặp). Thường phải mua trước, nếu chưa muốn vào ở th́ có thể cho thuê. Nếu không mua được trước th́ lúc ḿnh cần vào ở th́ có thể không c̣n chỗ trống nữa. Đến khi qua đời th́ các con sẽ bán lại để thu hồi vốn. Hoặc là có thể tiếp tục cho thuê để giữ chỗ sau nầy. Đây cũng là một h́nh thức đầu tư v́ bất động sản luôn lên giá.


Vào Hostel ở, người già sẽ cảm thấy vui hơn nhiều (nếu không trở ngại về ngôn ngữ). V́ nơi ấy có đông người ở cùng độ tuổi để tṛ chuyện, có nhiều sinh hoạt lành mạnh cũng như được chăm sóc chu đáo về các mặt y tế, tinh thần, ẩm thực thích hợp theo từng cá nhân.

Và mỗi cuối tuần, các con thường vào hostel để thăm hoặc là chở về nhà để được sum họp cùng với đàn con, đàn cháu.

Sự vui vẻ chấp nhận của chúng ta sẽ giúp các con an tâm lo cho cuộc sống của chúng và khoảng cách t́nh cảm giữa cha mẹ và các con sẽ gần hơn.

Chúng tôi không thể quên một câu chuyện vui vui được nghe kể lại, vào dịp đến thăm một Hostel tại Canbera (thủ phủ của Australia). Câu chuyện của một vợ chồng già làm chủ và cư ngụ tại một căn pḥng gần với một bà cụ láng giềng.

Một hôm bà cụ nầy nổi lửa đốt pḥng bởi v́ bà khám phá ra là ông cụ thường len lén qua pḥng bên cạnh để tâm sự với bà hàng xóm. Có lẽ v́ tức giận quá nên bà đă dùng những lời lẽ hăm dọa lung tung cho nên bà đang bị mang ra ṭa xét xử với nhiều tội danh. Quư vị có đoán biết là các cụ nầy đă bao nhiêu cái xuân xanh hay không ?
Xin thưa, ai cũng đều ở trong độ tuổi xấp xỉ 90. Đúng là chuyện t́nh yêu, chuyện ghen tương không phân biệt tuổi tác chút nào cả !?

Quay lại câu chuyện của người mẹ trong bức thư, chúng tôi thiển nghĩ là, người mẹ nầy chưa hiểu hết về những thực tế của cuộc sống tại đây, cũng như luôn có định kiến không tốt về con ḿnh. Thế rồi không chịu “chấp nhận” một cuộc sống vui vẻ của tuổi già, như những người Tây phương luôn có cái tư tưởng độc lâp, không lệ thuộc và biết hy sinh cho con cháu ḿnh.

Đă biết là “nước mắt chảy xuôi” th́ cũng đừng nên phiền muộn như thế !?

Mùa đông Sydney 2011
Đinh Tấn Khương.

Website của những bác sĩ đa khoa tốt nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh năm 1977 

(do VƠ KHÔI BỬU thực hiện)

Trang chủ    Danh mục bài viết